عرصه و اعیان ملک چه تفاوتی دارند ؟

عرصه و اعیان ملک چه تفاوتی دارند ؟

بازدید: 49 تاریخ انتشار: 1398/10/11
عرصه و اعیان ملک چه تفاوتی دارند ؟ همه‌ی افراد برای قراردادهای ملکی و سند زمین‌ها و ساختمان‌ها حداقل یک بار اسم عرصه و اعیان به گوششان خورده است و برایشان سوال پیش آمده تفاوت عرصه و اعیان چیست. مالک اعیان چگونه مشخص می‌شود و صاحب عرصه

عرصه و اعیان ملک چه تفاوتی دارند ؟ 


همه‌ی افراد برای قراردادهای ملکی و سند زمین‌ها و ساختمان‌ها حداقل یک بار اسم عرصه و اعیان به گوششان خورده است و برایشان سوال پیش آمده تفاوت عرصه و اعیان چیست. مالک اعیان چگونه مشخص می‌شود و صاحب عرصه کیست. این موضوع در زمین‌های اوقافی چگونه مشخص می‌شوند. برای توضیح هرچه بیشتر عرصه و اعیان باید تعاریف هرکدام را بازگو کرد تا به درستی تفاوت عرصه و اعیان برای شما مشخص گردد.

 
عرصه و اعیان


طبق تعاریف قانونی به زمین و مکانی که ساختمان روی آن بنا شده است عرصه می‌گویند و اعیان بنا یا ساختمانی است که روی عرصه ساخته می‌شود. با توجه به جوازهای کسب شده از مراجع ذیصلاح عرصه و اعیان می‌توانند کاربری‌های مختلفی نظیر مسکونی، تجاری، اداری و موردهای دیگر داشته باشند.
عرصه و اعیان زمانی مهم می‌شوند که فرد اعیانی را در یک مجتمع مسکونی که به آن عرصه می‌گویند، خریداری می‌کند. شاید در ابتدای امر تفاوت عرصه و اعیان برای خریدار مهم نباشد اما موضوع  زمانی مهم می شود که بحث تخریب و ساخت و ساز آن عرصه مورد توافق مالکین اعیان(واحدها) قرار می گیرد. مجتمع های مسکونی دارای عرصه زیادی هستند. مالک اعیان یا همان آپارتمان نسبت به قدرالسهم اعیان خود به صورت مشاعی صاحب عرصه خواهد شد. در حقیقت نسبت به آن اعیان صاحب عرصه نیز خواهد شد.
قابل ذکر است که مقصود از مساحت عرصه همان مساحت کل زمین است و مساحت اعیان خود واحد‌های مسکونی یا اداری در عرصه است. در نتیجه اگر هرچه عرصه زمین(مساحت زمین) بیشتر باشد مثلا سه هزار متر، مالک اعیان سهم بیشتری از عرصه خواهد برد و زمین بیشتری از عرصه به مالک اعیان می رسد. این در صورتی است که اگر مصاحت زمین ۵۰۰ متر باشد عدد کمتری قدرالسهم به او می‌رسد.
باید توجه به این موضوع داشت که هر واحد جدا از ملکی که خریده است دارای پارکینگ و انباری در سند خود است. اگر تعداد پارکینگ ها یا متراژ انباری ها با هم تفاوت داشته باشند قدرالسهم مالک اعیان از کل عرصه موجود بیشتر می‌شود

شاید در ابتدای امر تفاوت عرصه و اعیان برای خریدار مهم نباشد اما موضوع  زمانی مهم می شود که بحث تخریب و ساخت و ساز آن عرصه مورد توافق مالکین اعیان(واحدها) قرار می گیرد


سند رسمی و انواع آن


کلمه سند در فرهنگ فارسی به معنی نوشته‌ای که وام یا طلب کسی را معین سازد یا مطلبی را ثابت کند آمده است. اما در ماده ۱۲۴۸ قانون مدنی در تعریف سند آمده: سند عبارت است از هر نوشته که در مقام دعوی یا دفاع قابل استناد باشد.
در ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی تعریف اسناد رسمی به این گونه است: «اسنادی که در اداره ی ثبت اسناد و املاک و یا دفاتر اسناد رسمی یا در نزد سایر مامورین رسمی، در حدود صلاحیت آن ها، بر طبق مقررات قانونی تنظیم شده باشند؛ رسمی است».
با توجه به تعاریف بالا اسناد رسمی به سه بخش تقسیم می شوند. یکی اسنادی که در ادارات ثبت اسناد و املاک کشور مورد تنظیم قرار گرفته اند. دیگری اسنادی است که در دفاتر رسمی کشور تنظیم می‌شوند و مورد سوم سندهای تنظیم شده توسط مامورین رسمی است. سند ازدواج، سند طلاق و سند مالکیت نقل و انتقال اتومبیل در گروه سوم قرار می گیرند.
شایان توجه است قانونگذار در ماده ۱۲۸۹ آورده است که «غیر از اسناد مذکور در ماده ی ۱۲۸۷، سایر اسناد، عادی است».


عرصه و اعیان در زمین‌های اوقافی


سند اوقافی به مالک اعیان اختیار کامل نمی‌دهد و باید اقساطی به صورت سالیانه به اداره اوقاف که صاحب عرصه است پرداخت کنند. بعد از ۹۹ سال درباره اجاره مجدد این زمین تصمیم گیری می‌شود. برای نقل و انتقال باید اداره اوقاف معامله مورد نظر را تایید کند. در این حالت سازنده با توجه به توافقات با صاحب عرصه که معمولا اداره کل اوقاف باید اجاره بها پرداخت کند و در نهایت باید توجه داشته باشند که آن ها فقط مالک اعیان هستند و در عرصه مستاجر متولی هستند.
باید به این مورد توجه کنید که مالکیت زمین‌های‌اوقافی در اصل بر عهده اداره کل اوقاف و امور خیریه است. این زمین ها یا اراضی تحت هر عنوانی با این شکل، متعلق به افراد نیست. اگر در زمین‌های وقفی ساخت و سازی صورت بگیرد به طور قطع سازنده و مالک اعیان، مستاجر آن عرصه می شود و نمی‌تواند خود را صاحب عرصه بداند.
در تبصره دو ماده صد و چهل و هشت قانون ثبت اسناد و املاک مصوب سال ۱۳۱۰ آمده است: «در صورتی که اعیان کلا یا جزئا در اراضی موقوفه احداث شده باشد هیأت با موافقت متولی منصوص و اطلاع اداره ی اوقاف و رعایت مفاد وقف نامه و در صورتی که متولی نداشته باشد تنها با موافقت اداره اوقاف و رعایت مفاد وقفنامه و مصلحت موقوف ‌علیهم و با در نظر گرفتن جمیع جهات نسبت به تعیین اجرت زمین اقدام و در رأی صادره تکلیف اداره  ثبت را نسبت به مورد برای صدور سند مالکیت کل یا جز اعیان با قید اجرت زمین مقرر و معین خواهد کرد».

با توجه به تعاریف، تفاوت عرصه و اعیان به این گونه است که عرصه مکانی است که بنا روی آن ساخته می شود که به بنای ساخته شده روی عرصه اعیان گفته می شود.

تفاوت عرصه و اعیان در مالکیت


معمولا مالک اعیان و صاحب عرصه یک شخص است. گاهی اوقات امکان دارد مالک اعیان صاحب قسمتی از عرصه باشد. این حالت بیشتر در مجتمع‌های مسکونی اتفاق می‌افتد. گاهی اوقات مالک اعیان یک شخص و صاحب عرصه شخص دیگری است که این حالت در مورد زمین‌های اوقافی روی می دهد.
ساخت و ساز در زمین‌های اوقافی منوط به کسب اجازه از اداره متولی است. تفاوت عرصه و عیان پس از تعاریف گفته شده بسیار روشن است. پس بهتر است قبل از هرگونه معامله‌ای اطلاعات کافی در مورد زمین مورد نظر داشته باشید تا مرتکب اشتباه نشوید.


چگونگی تفکیک اعیان


با ارائه گواهی پایان کار ساختمان توسط مالک یا سازنده یا نماینده قانونی به اداره ثبت اسناد و اکلاک کشور مراحل دریافت گواهی پایان کار شروع می‌شود. پس از بازدید نقشه بردار و همینطور نماینده اداره ثبت اسناد از ملک مورد نظر، نقشه بردار قسمت‌های مفروزی و قسمت های مشاعی را ترسیم و مشخص کرده و صورت مجلس تفکیکی تهیه و تنظیم می‌نماید. بعد ازطی مراحل اداری و هزینه‌های مربوطه اعیان تفکیک می‌گردد.


چگونگی تفکیک عرصه


با تقاضای مالک یا وکیل قانونی که مالک در اخیار گرفته است از شهرداری منطقه مورد نظر در محدوده‌ای که خانه واقع شده است تقاضای نقشه تفکیک پلاک درخواست می‌شود. شهرداری پس از تحویل گرفتن مدارک مورد نیاز از مالک و با توجه به مقررات و ضوابط شهرداری، نقشه مصوب را در اختیار مالک قرار می‌دهد. برای بررسی و تطبیق این نقشه‌ها با مدارک موجود مدارک به اداره ثبت اسناد کشور ارسال می‌گردد.
پس از دریافت نقشه توسط اداره ثبت اسناد، مامور این اداره در محل مورد درخواست حاضر شده و پس از بررسی‌های لازم در مورد تطبیق نقشه ارسالی از طرف شهرداری و سند مالکیت صادر شده؛ گواهی عدم تجاوز به مجاورین و معابر و شوارع به وسیله مامور اداره ثبت اسناد تایید شد می‌گردد.
پس از آن مامور ثبت صورت مجلس تفکیکی که شامل توضیحی کاملی از ملک است را تنظیم می‌نماید و پس از انجام مراحل اداری و پرداخت هزینه های لازم تفکیک عرصه صورت می‌گیرد.

جمع بندی مقاله

در ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی تعریف اسناد رسمی به این گونه است: «اسنادی که در اداره ی ثبت اسناد و املاک و یا دفاتر اسناد رسمی یا در نزد سایر مامورین رسمی، در حدود صلاحیت آن ها، بر طبق مقررات قانونی تنظیم شده باشند؛ رسمی است». با توجه به تعاریف، تفاوت عرصه و اعیان به این گونه است که عرصه مکانی است که بنا روی آن ساخته می شود که به بنای ساخته شده روی عرصه اعیان گفته می شود. با تقاضای مالک یا وکیل قانونی که مالک در اخیار گرفته است از شهرداری منطقه مورد نظر در محدوده‌ای که خانه واقع شده است تقاضای نقشه تفکیک پلاک درخواست می‌شود.